Yn april 1903 wie der brân yn Bûtenpost yn de herberch fan Kees de Jong, ien fan de konkurinten fan myn oerpake Bareld Lammerts de Jong. Ik fûn in brief fan Sjoerd Barelds de Jong oan syn broer Kobus (myn pake), wêryn er in live-ferslach jout fan dy brân. Te moai om wei!
Hjirûnder folget in fragmint fan dy brief:
Je hebt misschien wel in de Leeuwardercourant gelezen dat er brand geweest is bij C. de Jong? Wat was me dat eene herrie. Woensdagavond stond ik ongeveer kwart voor elf voor ’t huis en toen was er nog niets te doen. Ik ga in huis, naar de keuken en ging zitten. Eensklaps hoorde ik iemand in onze gang hollen, die iets tegen onze vader zei. Van Manen die bij mij zat verstond het, die er uit en naar het huis van C. de Jong. Ik hem achterna en toen ik voor ons op straat was, sloegen de vlammen met alle geweld toe het dak van den doorreed uit. Vader moest er dadelijk naar toe met de spuiten. Nog nooit heb ik iemand zoo spoedig uit bed zien komen als Wiebe. Hij was er ook een van de eersten en heeft er heel wat uitgesjouwd. Het is voor velen een feest geweest, want er werd openbaar de gek mee gestoken. Er is hem ook veel ontstolen. Er was een, die wou zoo dapper meehelpen, dat hij ging op een stoel staan en haalde de reclameplaten van de muur. En zoo ging het met alles. Kees de Jong liep er met de handen in de zakken bij om, en zijne dochters waren ook heel kalm. De doorreed is heelemaal afgebrand, het voorhuis staat nog.
Toen het gevaar over was, werd het goed er weer ingesjouwd. Van Manen die er 10 kistjes sigaren uitgesjouwd en achter een boom gezet had, vond ze toen hij ze weer wou halen niet meer op de plaats. Elkeen die iets wou hebben ging maar naar ’t buffet. De maderaflesschen werden maar aan de mond gezet. Wiebe liep met de brandewijnflesch onder de jas en trakteerde de pompers. Tegenover de Jong bij Roorda kon men koffie en een boterham met spek krijgen. Daar ’s nachts 20 pond spek opgegeten. P. Jeltema en A. Koopmans hebben de heele avond daar zitten eten. Je ziet dus dat er het mooi toeging. Om half drie was alles uit. De oorzaak heet onbekend, doch aller gedachte is dat hij het zelf aangestoken heeft. Als je thuis komt zal ik je het wel uitvoeriger vertellen.

